رواج پدیده تک فرزندی در روستاهای اردبیل

رواج پدیده تک فرزندی در روستاهای اردبیل

ضعف بنیه اقتصادی در روستاهای اردبیل موجب شده طی دهه‌های اخیر بخش عمده‌ای از روستاها خالی از سکنه شود و بیشترین تاثیر را در ساختار سنی برجای بگذارد.

به گزارش روزنامه برای اردبیل، تغییر سبک زندگی و تمرکز امکانات در شهرها، کمبود امکانات به ویژه آب برای شرب و کشاورزی، نبود تاسیسات آموزش و درمانی و و مهمتر از همه ناامیدی از بهبود شرایط، موجب شده تا روز به روز به فقر روستاها اضافه شده و بخش عمده‌ای از روستاییان در اردبیل مجبور به مهاجرت شوند. اما عواقب ترک سرزمین آب و اجدادی به تعبیر کارشناسان هزینه فرهنگی و اقتصادی به مراتب بیشتری از تقسیم عادلانه امکانات دارد تا جایی که امروز کارشناسان به بروز پدیده های جدید به ویژه با به هم ریختگی ساختار سنی در روستاها و از بین رفتن مفهوم یک خانواده کامل تاکید دارند.


تجرد قطعی دختران در روستاها


اغلب روستاها با مشکل شکل گیری خانواده و ازدواج معقول مواجه هستند. در روستاها یا اخبار ازدواج های زودهنگام دختران شنیده می شود و یا اخباری از تجرد قطعی دختران و دختران سالمند به گوش می رسد.
معاون آمار و اطلاعات سازمان برنامه و بودجه استان اردبیل تصریح کرد: در مقایسه سال‌های ۷۵ تا ۹۵ سالانه ۱۰ هزار نفر از جمعیت روستایی اردبیل کاسته شده است.
فریبرز دهقان گفت: به‌عنوان مثال در روستایی که پسران به‌بهانه شغل مهاجرت کرده‌اند، دختران با تجرد قطعی روبه‌رو شده‌اند.
وی با ذکر مثالی به شهرستان خلخال اشاره کرد و گفت: تجرد قطعی در استان اردبیل ۳ درصد اما در شهرستان خلخال ۶٫۵ درصد است.
به ‌گفته دهقان از ۱۰ هزار مهاجر روستایی از روستاهای اردبیل، حدود ۵ هزار نفر در شهرهای استان و مابقی در خارج استان ساکن شده‌اند و این معضل به‌دلیل کاهش فرصت‌های شغلی در روستاها ادامه دارد. چنین فرایندی نه در یک یا دو سال بلکه در طول سال های متمادی تداوم یافته و همچنان متوقف نشده است. بخشی از واهمه خانواده ها که موجب می شود دختران خود را در سنین پایین حتی ۹ سالگی به خانه بخت روانه کنند، ترس از تجرد قطعی دختران است.


روستاها به آسایشگاه سالمندان تبدیل شده است


علاوه بر اینکه تشکیل خانواده در روستاها با مشکل مواجه شده و بسیاری از دختران ساکن را با عجز و ناتوانی مواجه کرده است، مهاجرت خانواده های جوان نیز موجب شده روستاها به آسایشگاه سالمندان تبدیل شود.
تا جایی که در اغلب روستاها جمعیت غالب سالمندان بالای ۶۰ سال سن هستند و تعداد قابل توجهی از آن ها به دلیل فقر اقتصادی قادر به تامین معیشت خود نیستند.
این موضوع موجب شده تا نیازمندی روزمره کهنسالان ساکن در روستاها یا با حمایت نهادهایی مانند کمیته امداد یا از طریق فرزندانشان تامین شود.
در برخی روستاها حتی تامین غذای روزانه برای سالمند به سختی انجام می شود و این افراد با کمک رسانی همسایه ها روزگار خود را سپری می کنند.


به هم ریختگی ساختار سنی با فقر اقتصادی


معاون آمار و اطلاعات سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان اردبیل معتقد است ساختار سنی جمعیت در این استان به هم خورده و با تشدید مهاجرت و کاهش زاد و ولد با نوعی به هم ریختگی جمعیتی بویژه در روستاها روبرو هستیم.
دهقان افزود: بر اساس آخرین سرشماری نفوس و مسکن سال ۹۵ در استان کاهش جمعیت یکی از اصلی‌ترین دغدغه‌ها و نگرانی مسئولان است به طوری که در بخش مرکزی خلخال در برخی از آبادی‌ها آمار جمعیتی در حد صفر است.
معاون آمار و اطلاعات سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان اردبیل بیان کرد: تناسب فرهنگی در ساختار سنی جمعیت نیز به هم خورده و در برخی از روستاها پدیده تک‌کودکی رواج یافته و این امر اوضاع نابسامان در زاد و ولد را نشان می‌دهد.
وی اضافه کرد: تناسب جمعیت سالمند در این استان ۶٫۵ درصد است در حالی که در کشور این تناسب ۸٫۵ درصد است.
دهقان به موقعیت روستاهای مرزی و اهمیت تثبیت حضور روستاییان به همراه حفظ نیروهای جوان در این مناطق اشاره کرد و گفت: اگر منابع موجود درست مدیریت نشود بخش بزرگی از سرمایه‌ها به راحتی از دست می‌رود.
مطابق آمار ارائه شده از دفتر امور روستایی و شوراهای استانداری اردبیل این استان یک‌هزار و ۸۵۴ روستا دارد. ‌از این تعداد یک‌هزار و ۷۰۳ روستا دارای سکنه دائمی هستند و ۱۵۰ روستا نیز در سال‌های اخیر خالی از سکنه شده‌اند.
در واقع حدود ۱۰ درصد از روستاهای اردبیل خالی از سکنه شده و توجه ویژه به رفع کمبودها و ایجاد تولید پایدار در چنین مناطقی به‌شدت احساس می‌شود.
با وجود اهمیت این موضوع به نظر می رسد هیچ یک از طرح های توسعه محور از جمله مقاوم سازی مساکن روستایی، تسهیلات کم بهره روستایی و اجرای پروژه های اقتصادی نتوانسته مهاجرت معکوس را رقم بزند و معضلات فرهنگی روز به روز در روستاها رو به افزایش است.

گزارش:ونوس بهنود

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *