کودک‌همسری، نمود تأخر فرهنگی

کودک‌همسری، نمود تأخر فرهنگی

در همين شهر اردبيل دختران بسياری هستند که به دهه دوم زندگي خود نرسيده، «بيوه» و «مطلقه» خطاب می‌شوند. دخترانی که «عروسک به دست» وارد دنيای بزرگسالان شده‌اند و تا متوجه قاعده بازی شوند، هست و نيست خود را باخته و روياهای کودکانه‌شان را زير آواری سنگين و نابهنگام مدفون يافته‌اند. روي سخن با ازدواج کودکان يا همان «کودک همسری» است.
کلود لوی استروس، انسان‌شناس فرانسوی، «ازدواج» را برخوردی دراماتيک بين فرهنگ و طبيعت می‌داند. طبيعت بشر در گذر زمان تغيير چندانی نمی‌يابد؛ به عنوان مثال انگيزه‌های جسمانی و فيزيولوژيکی ازدواج در عصر حاضر تفاوت چندانی با دهه‌های قبل ندارد، اما «فرهنگ» همواره دستخوش تغيير و تحول است. فرهنگ تمامی وجوه زندگی انسان را در احاطه خود دارد. طبيعتا ازدواج و مسائل پيرامون آن نيز تحت تاثير تغيير فرهنگ قرار مي‌گيرد.
يکي از الگوهای ازدواج در جامعه ما کودک_همسری است. اصطلاحی که به ازدواج کودکان، عموما در سني پايين‌تر از ۱۸ سال اطلاق می‌‌شود…
. اين نوع از ازدواج در جامعه سنتی کارکردهای خاص خود را داشت.
چه بسا بسياري از مادران يا پدران ما در چنين سن و سال‌هايی سر سفره عقد نشسته‌اند و زندگی نسبتا قابل قبولی هم براي خود دست و پا کرده‌اند. اما داستان جامعه امروز متفاوت است. در جامعه حاضر مشکلات، مسائل و آسيب‌های ناشی از ازدواج کودکان به مراتب بيشتر از کارکردهايی است که روزگاری دل خانواده دختر و پسر بدان خوش بود. از آمار بالای طلاق کودک همسران بگيريد تا اعتياد و ساير آسيب‌های خانمان‌سوز اجتماعي که دامن کودک‌همسران جامعه جديد را گرفته است.
همچون بسياری از حوزه‌ها در بحث خانواده و الگوی ازدواج نيز داستان ما روايت تقابل سنت و مدرنيته در بستری مملو از تأخر فرهنگی است. آمار نشان می‌دهد «سنت‌های قومی» علت اصلي گرايش به کودک همسری است. جامعه ما با مساله تاخر فرهنگی روبروست و همين مساله موجب تداوم الگوهای فرهنگی مربوط به جامعه سنتی در عصر حاضر شده است.
تاخر فرهنگی موجب بی‌سازمانی اجتماعی شده و منشا بسياري از آسيب‌هاست. «کودک همسري» نيز يادگاری از سنت ماست که به نظر می‌رسد بايد مورد بازبينی اساسي قرار گيرد. در غير اينصورت بايد متحمل هزينه‌های بعضا غيرقابل جبران مختلفی در سطح جامعه شويم.

یادداشت:مصطفی جمشیدی

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *