خرس‌ها باید زنده بمانند

خرس‌ها باید زنده بمانند

به گزارش روزنامه برای اردبیل، بار دیگر دست یاغی گر بشر در ازدست رفتن یک قلاده خرس در دامان طبیعت سهیم شد این بار نه یک خرس بالغ که توله خرسی نحیف مورد غرض ورزی این موجودات دو پا قرار گرفت. بیم آن می رود که تراژدی سریال کشته شدن خرسها به دست بومیان، موجب انقراض این گونه نادر جانوری شود.
طبق بررسی های انجام شده مطابق گفته مسئولان محیط زیست منطقه، حدود ۱۲۰ قلاده خرس قهوه ای نادر در منطقه زیست محیطی این شهرستان شناسایی شده است و صیانت جدی محیط‌ بانان را می‌طلبد. در غیراین صورت نسلهای آینده نام خرس را تنها در قصه ها خواهند شنید چرا که با روند پیش گرفته شده و با افزایش تعرض بشر به مناطق بکر و بعضاً بد رفتاری با گونه های حیات وحش ،آنها را سخت در معرض خطر انقراض قرار خواهد داد. خرس قهوه ای از جمله پستاندارانی است که از گذشته های دور در دامنه های سبلان پراکنش داشتند اما روند تخریبی زیستگاه این جانور و ناامنی های ناشی از فعالیت های انسانی ازجمله بدرفتاری اهالی بومی مناطق، باعث کاهش پراکنش این جانور شده است .
بدون شک تعارض میان انسان و حیات وحش یکی از مهمترین موضوعات حفاظتی است که در صورت بی توجهی به آن منجر به غیر ممکن شدن همزیستی پایدار انسان با حیات وحش خواهد شد .
بررسی گزارشها نشان می دهد که در سال، تنها ۴ مورد از این تعارضات در آمریکای شمالی منجر به فوت شده است به عبارتی این تلفات نسبت به مواجهه با گونه های دیگر از جمله مارها و زنبورها و پشه ها و حتی سم داران کمتر بوده است. ترس انسان و نا آگاهیش از گوشتخواران بزرگ از جمله خرس زمینه ساز واکنش شدید و بعضا غیر منطقی انسان بوده و منجر به بروز برخوردهای نامناسب با اینگونه حیوانات می شود .
به گفته مسئولان محیط زیست در چنین مواردی افراد خاطی دستگیر و مطابق قانون جریمه می شوند اما سوالی که که مطرح است این است که جرایم قانونی تا چه اندازه می‌تواند بازدارنده باشد و آیا پرداخت جریمه باعث برگشتن گونه‌های نادر از دست رفته توسط انسان به دامان طبیعت خواهد بود؟
در این مورد مدیر کل سازمان محیط زیست استان در گفتگو با خبرنگار روزنامه برای اردبیل گفت: مطابق مصوبه شورای عالی محیط زیست مبلغی به عنوان خسارت حیات وحش به جوامع انسانی، به آسیب دیدگان پرداخت می شود که میزان آن در سالهای مختلف و بسته به میزان خسارت وارده متغیر است .
سعید شهند اذعان کرد : در مواردی که اهالی بومی منطقه به زیستگاه حیات وحش تعرض میکنند این اتفاقات بیشتر رخ می دهد و از مردم منطقه انتظارمی رود به این زیستگاهها نفوذ نکنند.
وی در پاسخ به خبرنگار ما در مورد میزان باز دارندگی جریمه برای اشخاص خاطی گفت: میزان جریمه برای از بین بردن هر قلاده خرس ۵۰ میلیون تومان است که افراد خاطی علاوه بر جزای کیفری ملزم به پرداخت آن هستند.
شهند تاکید کرد: از مردم مناطق بومی انتظار می رود در موارد مواجهه با حیات وحش مراتب را به ماموران محیط زیست و پاسگاههای کلانتری اطلاع دهند و ازظرفیتهای آنها در این موارد بهره بگیرند چرا که از بین بردن حیات وحش جز ضرررساندن به اکوسیستم منطقه عواید دیگری نخواهد داشت.


لزوم ارائه آموزشهای لازم در مواجهه با خرس
لزوم فرهنگ سازی و ارائه آموزش‌های لازم به اهالی بومی مناطق مختلف در رودررویی با حیات وحش و گونه های گیاهی و جانوری منجر به مصون ماندن این گونه های مختلف و ارزشمند در برابر خطرات مختلف خواهد شد.
مسیر آموزش چه از جانب آموزش و پرورش در مدارس باشد یا برگزاری دوره ها و ارائه بروشور ها به اهالی بومی منطقه، می‌تواند موثر باشد. نصب تابلوهای هشدار دهنده در مسیر زیستگاه‌های این جانوران و ارائه آگاهی های لازم در آن ، باعث ایجاد آمادگی در میان بومیان و بوم گردان خواهد شد.
مدیر کل محیط زیست اردبیل در این باره اظهار کرد : علی رغم آموزشهای متعددی که به صورت چهره به چهره یا از طریق ارائه بروشورهای آموزشی وفضای مجازی به بومیان مناطق صورت می گیرد متاسفانه شاهد این گونه تعارضات بین انسان و حیات وحش و نهایتا تلف شدن این گونه ها می شویم.
آنچه که قابل تامل است خطر انقراض گونه های مختلف جانوری است که در طی سالیان گذشته تجربه های تلخی را به جای گذاشته است.


از انقراض شیر ایرانی و ببر مازندرانی عبرت بگیریم
منقرض شدن شیر ایرانی در سال ۱۳۲۱ و ببر مازندرانی در سال ۱۳۳۷ تنها به دلیل ناآگاهی و تفنن عده ای شکارچی دردناک است و دردناک تر آن که در عصر ارتباطات ،آنجا که بمب اطلاعات در هر ثانیه منفجر شده و دنیا را تحت تاثیر قرار می دهد اشخاصی نا آگاه ،یاغی گر گونه های زیستی شده و به تخریب زیستگاه ها می پردازند .
این در حالیست که گفته می شود خرس ها حیوانات بسیار مفیدی هستند. آنها با از بین بردن حشرات و جوندگان مضر نقش موثری در کنترل آفات به عهده دارند. علاوه بر آن با خوردن میوه های وحشی و جنگلی و دفع و پخش کردن هسته های آنها که در اثر تماس با اسید گوارش پوسته آنها نازک شده است به تجدید حیات این درختان کمک میکنند.
برای تشریح بیشتر این تاثیر با رضا علی اصل فعال محیط زیست کشوری گفتگو کردیم. وی از محیط زیست به عنوان یک سیستم یکپارچه وا اکوسیستم به عنوان یک مکان نظام یافته یاد کرد و اظهارداشت: میتوان گفت اکوسیستم کاملا به موجودات زنده وابسته است واگر منطقه ای موجودات زنده خود را از دست بدهد ان منطقه روند رو به نابودی خواهد داشت .
وی ادامه داد: حیواناتی به مانند خرس که در راس هرم غذایی قرار دارند نقش بسیار مهم و پر اهمیتی در اکوسیستم منطقه دارد که حذفشان آسیب غیر قابل جبرانی به دنبال خواهد داشت چرا که در نوع خود ارزشمند هستند به لحاظ این که اکوسیستم منطقه را مدیریت می کنند اما لازم است جوامع محلی نیز در نظر گرفته شود و این سازمان محیط زیست است که به عنوان متولی مربوطه باید با ایجاد مطلوبیت زیستگاهی از تعارض حیوانات به محیط انسانی و با پرداخت خسارتهای به وجود آمده به مردم محلی از به وجود آمدن چنین تعارضاتی جلوگیری کند.
این فعال محیط زیست تصریح کرد: از سال ۱۹۵۰ سازمان جهانی یونسکو مدیریت ذخیره گاههای زیستی را معرفی کرده به شکلی که روش استفاده پایدار از این مناطق به جوامع محلی آموزش داده شود چنان که با ایجاد گردشگری حیات وحش و سود آوری برای بومیان منطقه، بومیان خود به محافظت از این گونه ها ترغیب خواهند شد.
علل تعارض انسان با حیات وحش
ذخیره گاه های طبیعی پرشمار با هزاران گونه جانوری گنجینه کیمیایی از پناهگاه گونه هایی است است که در دل طبیعت بکر استان زیست می کنند ولزوم صیانت بیشتر از محیط زیست و زیستگاههای این نعمات الهی به شدت محسوس است .
آنچه که پژوهشگران در دنیا گفته اند این است که با روند در پیش گرفته شده تا چند سال آینده ۶۶ درصد حیوانات حیات وحش از روی کره زمین ناپدید خواهد شد که این رقم قابل تامل است ،چرا که بدون شک چرخه محیط زیست را با اختلال مواجه خواهد ساخت .
گسترش فعالیت‌های انسانی و افزایش نیازش به غذا ،انرژی و منابع طبیعی ، آسیب های محیطی و جبران ناپذیری به گونه‌های زیستی وارد می‌کند . آنجا که بشر در دل طبیعت به دنبال منابع و معادن گشته و شروع به برداشت آنها با امکانات و ماشین های پیشرفته می کندونیز افزایش مزارع زیر کشت وعبور و مرور انسان و احشام در دره های بکر و دست نخورده ای چون شیروان دره باعث به وجود آمدن آسیب های جدی به زیستگاه های جانوری شده و چرخه زندگی دچار اشکال می شود. افزایش فشارهای اقتصادی ازیک طرف و حرص و طمع ذاتی انسان برای ازدیاد منابع در دسترس خود از سوی دیگر نیز عامل جدی به خطر افتادن زیستگاهها حیات وحش از جمله خرس شده است.
از آنجا که در چند ماه اخیر در منطقه مشگین شهر خرس ها مورد حمله اهالی بومی قرار گرفته اند با یوسف محمدی رییس اداره حفاظت ازمحیط زیست مشگین شهر نیز گفتگو کردیم تا به چرایی این موضوع دست یابیم .
یوسف محمدی بیان کرد: با توجه به کوچ عشایر به ییلاقات و زنبور دارانی که به زیستگاهها تعرض کرده اند در فصول بهار و تابستان این تعارضات بیشتر می شود.
وی اذعان کرد: در مورد اخیر حمله خرس به کندوهای زنبوردارو به دنبال آن قرار دادن طعمه سمی زنبوردار علت اصلی تلف شدن توله خرس بوده است.
محمدی کثرت آمار خرس در سالهای اخیر که نزدیک به چهار برابر شده اند را یکی از علل افزایش تعارضات اخیر عنوان کرد و افزود: آموزشهای لازم انجام شده است اما لازم است مسئولان جهاد کشاورزی نیز در توجیه زنبورداران به عدم تعرض به زیستگاههای حیات وحش اقدامات موثری انجام دهند.
وی با اشاره به اصل ۵۰ قانون اساسی مبنی بر وظیفه همگانی حفاظت از محیط زیست خاطر نشان کرد: از فعالان رسانه ای ، فعالان محیط زیست و عموم مردم درخواست می شود که در این مهم یاریگر محیط زیست باشند و تنها به ظرفیت محدود ادارات محیط زیست در حفظ گونه های جانوری منطقه اکتفا نشود.
باید گفت رواج داستان ها و خرافاتی از خطرناک بودن خرسها که از قدیم در بعضی از مناطق دهان به دهان چرخیده نیز باعث منفی شدن نگرش عموم مردم به ویژه روستانشینان و عشایر نسبت به این حیوان با شکوه شده چنان که گاهی بومیان خرسها را دشمن بالقوه انسان میپندارند. این در حالیست که خرس حیوانی آرام و بی آزار است و تا زمانیکه از جانب انسان تهدیدی متوجه خود و بچه هایش نشود با انسان کاری ندارد تا آنجا که اغلب با مشاهده انسان و حتی استشمام بوی او پنهان شده یا فرار میکند و تنها در شرایطی که با کمبود شدید غذا یا ناامنی زیستگاه قرار میگیرد به انسان نزدیک می شود که در نهایت منجر به از بین رفتن یا آسیب به این حیوان نگون بخت می شود .

گزارش:فاطمه شکرزاده

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *