برگي از تاريخ مطبوعات اردبیل؛ محمد ذكری: فراموشم نكنيد لطفا

برگي از تاريخ مطبوعات اردبیل؛  محمد ذكری: فراموشم نكنيد لطفا

«فراموشم نكنيد لطفاً …» تيتر اصلي شماره ۲۶۴ هفته نامه آواي اردبيل در دهم ديماه ۱۳۸۴ كه خبر از فوت مردي داشت كه صفاي وجودش، سنگيني سكوتش، نجابت غرورش و تواضعش را هرگز تاريخ مطبوعات اردبيل، فراموش نخواهد كرد.
محمد ذكري در ۲۶ ارديبهشت‌ماه ۱۳۰۲ به دنيا آمد، او روحيه آزادي طلبي را در دامن جدش كربلايي احمد علاف از بزرگان مشروطه‌خواه اردبيل كه دو فرزندش را در راه آرمانهاي آزاديخواهانه در برابر استبداد روسها از دست داده بود، آموخت.
در سال ۱۳۱۷ تحصيلات ششم ابتدايي خود را به پايان رسانده و بهمن ۱۳۱۸ با اخذ مدرك دفترداري و ماشين نويسي در تبريز به استخدام شركت قماش اردبيل درآمد، اما زياد نپاييد كه بعد از چهار و نيم ماه به همكاري با شركت «كوه‌بر آستارا» كه به احداث جاده اردبيل – آستارا به مديريت مرحوم سيد جليل اردبيلي از مشروطه‌خواهان بزرگ ايران و از دوستان پدر بزرگش بود، مشغول شد.
با حادثه سوم شهريور ۱۳۲۰ اين شركت محل و محمد ذكري به عنوان سندنويس تا پايان حكومت فرقه دمكرات آذربايجان در دفترخانه اسناد رسمي مشغول بكار شد. وي در ارديبهشت ۱۳۲۶ در امتحان ورودي كلاس سردفتري تبريز شركت جسته و در سردفتري درجه سه و دفترياري درجه يك قبول و در دفاتر اسناد رسمي شماره ۱۷ و ۲۵ اردبيل به عنوان دفتريار مشغول بكار گرديد.
همان روحيه مردم دوستي كه از پدر بزرگش به ارث برده بود باعث شد تا در هشتم آبان ۱۳۳۰ براي انتشار روزنامه‌اي از وزارت فرهنگ تقاضاي امتياز روزنامه نموده و در ۳۰ بهمن ۱۳۳۰ سه روز بعد از صدور مجوز نخستين شماره «روزنامه دامن حق» را مديرمسئولي سيدمهدي سيد مصطفوي و سردبيري حسين قرباني و صاحب امتيازي خودش در چاپخانه اتفاق چاپ و منتشر نمايد.
در طول چهار سال انتشار پرهياهوي روزنامه كه مقارن با دوران مصدق بود در مجموع ۶۸ شماره از اين روزنامه چاپ شد تا اينكه بخاطر مطالبي نه چندان مهم عليه شير و خورشيد اردبيل در پنجم مرداد ۱۳۳۴ از سوي شعبه اطلاعات شهرباني اردبيل به دستور فرماندار وقت، توقيف و از ادامه فعاليت آن جلوگيري شد.
دفتر روزنامه در خيابان قدیم پهلوي، ساختمان وكيلي در سرچشمه بود كه قبل از آن در اختيار روزنامه سبلان قرار داشت. مخبرين و خبرنگاران دامن حق در اردبيل و شهرستانها عبارت بودند از: حاج بابا برهاني، خليل برهاني – آستارا: يوسف باغچه‌سرايي و داود فيوضات – شاه آباد مغان (جعفرآباد): رحيم ميكائيلي – تهران: مرتضي محسنين، عبداله فضلي، رسول اصغريان و اكبر مهتاج.
صمد امين الشرعي منشي و دفتردار روزنامه بود و شخصي بنام عبداله روزنامه را با صداي بلند براي جلب مشتري مي‌فروخت: «گلدي روزنامه دامن حق – افطارون مالي دامن حق».
بعد از توقيف روزنامه، محمد ذكري در دفترخانه شماره ۱۷ به عنوان سردفتر رسمي كار خود را آغاز نمود تا اينكه با ايجاد حزب ايران نوين، به عضويت اين حزب درآمده و به نمايندگي از آن در دو دوره سالهاي ۱۳۴۷ و ۱۳۵۱ به انجمن شهر اردبيل راه يافت. وي در شهريور ۱۳۷۴ بازنشسته گرديده و بنابه پيشنهاد نگارنده كه در حال تدوين كتاب «تاريخ مطبوعات اردبيل» هر از گاهي مطالبي در روزنامه‌هاي محلي اردبيل مي‌نوشت و آن روحيه مطبوعاتي بعد از چهل سال در وجودش به قليان در آمده بود.
محمد ذكري فرزانه‌اي صاحب قلم و فرهيخته‌اي از تبار فرهنگ و ادب، مدير روزنامه «دامن حق»، عضو انجمن شهر، سردفتر اسناد رسمي شماره ۱۷ اردبيل متاسفانه در بيست و پنج آذرماه ۱۳۸۴ با دلي آرام از اين جهان رخت بربست و به دنياي ابدي رفت در حالي كه از هيچ تلاش و كوششي براي آسايش مردم خسته نشد و به قول شعار اصلي «دامن حق»
آن دست و قلم شكسته گردد/ كز خدمت خلق سر بپيچد.

مقاله:حيدر محمديان اردي

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *