تلاش برای زنده ماندن در دنیای پساکرونا

تلاش برای زنده ماندن  در دنیای پساکرونا

با قرنطینه شدن و در خانه ماندن میلیون ها انسان در سراسر جهان، بنظر رسید شرایط محیط زیست بهبود یافته است اما تاثیر واقعی این بحران و آنچه پاندمی اخیر با طبیعت کرده است، بسیار پیچیده می باشد و حتی میتوان گفت متاسفانه محیط زیست در معرض خطر و تهدیدهای بیشتری نسبت به قبل از شیوع کروناویروس جدید قرار دارد.
با وجود این که بعلت کاهش فعالیت کارخانه ها، منع رفت و آمد و درنتیجه کاهش ترافیک خیابان ها و همچنین ترافیک هوایی، تولید کربن دی اکسید، متان و اکسیدهای نیتروژن بشدت کاهش یافت و شاخص های کیفیت هوا وضع بهتری را نشان دادند اما با کنار گذاشتن این تاثیر مثبت موقت، بحران جهانی حاصل از بیماری کووید ۱۹ آسیب های زیست محیطی قابل توجهی در پی داشت یعنی به غیر از آلودگی هوا و انتشار کربن، می بایست موضوعاتی ازجمله تولید پسماند، حفاظت از حیات وحش، آلودگی منابع آب و خاک و نیز مصرف انرژی را در نظر گرفت.
از زمان شروع پاندمی، فعالیت های بازیافت بعلت قرنطینه اجباری و تعطیلی بسیاری از مراکز، معلق ماند و مشکلات پسماندهای محلی بوجود آمد. در جهان بعد از شیوع کرونا حجم عظیمی از زباله های جدید تولید می شود که فکری برای بازیافت و دفع اصولی آنها نشده است. ورود ماسک، دستکش و انواع مواد شیمیایی و ضدعفونی کننده در زباله ها و فاضلاب های شهری، آلودگی آب و خاک را باعث می-شود. از سویی دیگر بعلت رعایت مسائل بهداشتی مصرف منابع آبی چندین برابر قبل شده و استفاده از کیسه های پلاستیکی بشدت افزایش یافته است.
با محدودیت های اعمال شده، نظارت و حفاظت اکوسیستم ها کاهش یافت و اکوسیستم های طبیعی و گونه های حفاظت شده در معرض خطر قرار گرفتند. گردشگری و توریسم که در بسیاری از کشورها منبعی برای اداره پارک های حیات وحش و تغذیه حیوانات بود متوقف شد. همچنین عدم توانایی در صادرات بعلت بسته شدن مرزها، حجم عظیمی از ضایعات آلی تولید کرد.
تغییر سبک زندگی و روی آوردن به زندگی برخط، مصرف اینترنت را بشدت افزایش داد. اما اینترنت خود اثرات سوء زیست محیطی دارد زیرا برای انتقال اطلاعات انرژی لازم است و این برق مصرفی بجای انرژی های پاک همچنان از سوخت های فسیلی تامین می شود.
با نگاهی به تاریخ می توان گفت فروپاشی اقتصادی، نابودی محیط زیست را بدنبال خواهد داشت و دولت هایی که با مشکل اقتصادی مواجه شده اند بودجه ای برای حفاظت از محیط زیست اختصاص نخواهند داد و این مشکلات اگرچه در کشورهای در حال توسعه شدیدتر است ولی پاندمی حاصل از کروناویروس ثابت کرد کشورها از هم جدا نیستند و بر یکدیگر تاثیر می گذارند.
با وجود تمامی مشکلات هنوز هم میتوان محیط زیست را نجات داد و برای بهبود آن تلاش کرد. علاوه بر تمامی اقدامات و تمهیدات زیست محیطی قبل از کرونا، قوانین و تدابیر جدیدی برای حفاظت از حیات وحش، تغییر عادات غذایی برخی کشورها و تجارت حیوانات وحشی لازم است. پسماندهای کرونایی که اخیرا وارد طبیعت می شوند، سیستم مدیریت پسماند نوین نیاز دارند. بسته های تشویقی و حمایت از سرمایه گذاری بخش خصوصی در حفاظت از محیط زیست و منابع طبیعی می بایست جدی گرفته شوند و سرمایه گذاری در دو بخش اقدامات حفاظتی و پژوهشی بشدت ضروری است. البته ناگفته نماند که موانع موجود برای استفاده از نتایج تحقیقات دانشگاهی و نوآوری های علمی در کشور که فاصله عظیمی بین دولت و سازمان های زیرمجموعه آن با نتایج ارزشمند و مفید پژوهش ها ایجاد کرده است، باید از میان برداشته شود.
عدم رعایت اصول توسعه پایدار و نداشتن رویکرد سبز در تعادل با طبیعت، می تواند زمینه ساز بحران های دیگری باشد زیرا محیط زیست آسیب پذیر خود بیماری ها و مشکلات جدیدی را باعث خواهد شد.
اما میدانیم که رشد و تغییر از دل بحران ها و سختی ها شروع می شود. شناختی که در این دوران از نحوه تاثیر توقف فعالیت های اقتصادی و شهری بدست آمد می تواند کمکی باشد برای فهم بهتر فرآیندهای موثر بر محیط زیست و توسعه پایدار، الگوهای مصرف و آمادگی برای بحران های احتمالی در آینده و از همه مهمتر تغییر ساختارهای بی اثر و کم اثر موجود، زیرا مشکلاتی که با چهارچوب های فعلی ایجاد شده است با حفظ همین ساختارها قابل حل نیستند.جوامع بشری امروزه نیاز به اتحاد، تفاهم و آگاهی دارند تا در مقابله با بحران هایی مانند کروناویروس با قدرت عمل کنند.

یادداشت:الهام انتظامی

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *