آزمون و خطا با سرمایه‌های مردم در بازار بورس

آزمون و خطا با سرمایه‌های مردم در بازار بورس

رفتارهای متناقض دولت در طی ماه های اخیر سبب تنش و شوک منفی در بازار سرمایه شده بود و در کنار آن ترس سرمایه گذاران خرد از وضعیت کنونی بازار و هرنوسانی در این بازار به دلیل عدم اطلاع دقیق و آگاهی از نحوه فعالیت در بورس و هم چنین بی اعتمادی حاصل از رفتارهای متناقض دولت بوده که با رفتارهای هیجانی خود در تلاش برای خروج از زیان از هر راهی بودند.

به گزارش روزنامه برای اردبیل، نوسانات اخیر بازار بورس به خصوص در طی چند هفته گذشته دلایل مختلفی از رفتارهای متناقض حقوقی‌ها تا ناهماهنگی دولتی‌ها و ترس سرمایه‌گذاران خرد و آزمون خطای سیاستگذاران با سرمایه‌‌ مردم در این بازار با اعمال سیاست‌های مختلف داشته و همین امر سبب نگرانی سرمایه‌گذاران خرد از آینده سرمایه خود در بورس شده بود و اما پس از یک دوره ۱۱ روزه ریزشی در بازار بورس در طی روزهای اخیر شاهد بازگشت ثبات و تعادل به بازار هستیم.
بورس و سهامداری در این بازار مالی به عنوان یکی از موضوعات مهم و روز کشور تبدیل شده و کمتر کسی را می‌توان یافت که وارد این بازار نشده و یا قصد ورود به بازار بورس را نداشته باشد. سودهای چند ده درصدی و گاها چند صد درصدی بازار بورس در طی یکسال اخیر جذابیت خاصی در بین مردم به وجود آورده و سبب گسیل مردم به سمت این بازار و اشتیاق به کسب سودهای کلان در شرایط اقتصادی کنونی کشور که شاهد تورم بالا و افزایش قیمت نرخ ارز و در پی آن کاهش قدرت خرید مردم بوده‌ایم شده است.
از آنجائیکه به دلیل شرایط اقتصادی حاکم بر جامعه و همچنین رشد نقدینگی از ۱۰۵۹ هزار میلیارد تومان در بهار سال ۹۵ به ۲۶۵۱ هزار میلیارد تومان در بهار سال ۹۹، مردم به دنبال افزایش درآمد و جلوگیری از کاهش ارزش نقدینگی خود بودند بازار سرمایه را به عنوان یکی از سود‌ده‌ترین بازارها در چند ماه اخیر و روزنه‌ای برای کسب درآمدی در کنار شغل اصلی انتخاب کرده و اقدام به سرمایه‌گذاری در آن کردند.
تالار شیشه‌ای در طی یک سال اخیر یکی از دوران طلایی و بی سابقه خود را سپری کرد و در حالیکه بازارهای رقیبی همچون طلا، سکه، دلار و مسکن و … شاهد نوسانات زیادی بوده و حداکثر تا ۴۰ درصد سوددهی داشتند این بازار با روند بی‌سابقه خود رشد ۵ برابری را در طی سال ۹۸ تجربه کرد.
همین امر سبب شد تا اغلب مردم با توجه به رشد بسیار بالای بازار بورس و سوددهی مناسب آن به سمت این بازار سوق پیدا کرده و شاهد سرریز نقدینگی به این بازار مالی باشیم و به نظر برخی از کارشناسان اقتصادی نیز همین امر یکی از دلایل افزایش بی‌سابقه شاخص بازار بورس در طی یکسال اخیر بوده است.
بر اساس اعلام رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار از ابتدای امسال تاکنون ۴٫۵ میلیون کد بورسی در بازار سرمایه صادر شده است در حالی که در سال‌های گذشته سالانه بین ۵۰ تا ۶۰ هزار کد بورسی صادر می‌شده است و در کنار آن طبق آمارهای به دست آمده از ابتدای سال جاری نزدیک به ۱۱۰ هزار میلیارد تومان سرمایه تازه وارد بازار بورس شده و این در حالیست که در طی سال گذشته این رقم به ۳۵ هزار میلیارد تومان رسیده بود و تفاوت فاحش بین این اعداد و ارقام نشان دهنده آن است که خیل عظیمی از مردم به امید کسب سود نقدینگی خود را وارد این بازار کرده‌اند.
بورس بازاری پرریسک و نیازمند آموزش
نکته مهمی که باید در مورد بازار بورس بدان توجه کرد این است که بازار سرمایه یک بازار پرریسک بوده و همانند سایر بازارها دارای سود و زیان است و به همین دلیل است که اغلب کارشناسان تاکید می‌کردند که مردم فقط مقداری از پس انداز خود را برای سرمایه‌گذاری وارد بورس کنند و از اقداماتی همچون فروش اموال و سرمایه‌گذاری در بورس با تصور کسب سودهای کلان کوتاه مدت پرهیز کنند.
از آنجائیکه اغلب افراد تازه وارد به بازار بورس اطلاعات دقیقی از نحوه فعالیت در این بازار را نداشته و در اثر یک رفتار هیجانی به هوای سودهای کلان در کوتاه مدت وارد این بازار شده‌اند با نوسانات اخیر از آینده سرمایه خود نگران شده و گاهاً بدون توجه به سازوکار این بازار اقدام به خروج سرمایه از بورس می‌کنند و این امر نشانگر آن است که افرادی که قصد حضور در این بازار دارند باید آموزش‌های لازم پیش از ورود به بازار سرمایه را ببینند.
بورس آن روی سکه را نشان داد
اما دیری نپایید و پس از طی چند ماه پرفروغ در این بازار، بورس آن روی سکه را نشان داد و با نوساناتی شدید همراه شد و شاهد ریزش شاخص بورس پس از یک دوران طلایی بودیم به طوریکه در طی ۱۱ روز معاملاتی تابلوی بورس به رنگ سرخ درآمد و سهام هیچ صنعتی شاهد ورود پول سرمایه گذاران حقیقی نبود و و در طی سه هفته اصلاح در بازار شاخص بورس شاهد ریزش ۷۰۰ هزار واحدی بود و البته پس از طی این دوره در روزهای اخیر شاهد بازگشت ثبات و تعادل به بازار بورس هستیم.
لازم به ذکر است که در این دوره نزولی بازار، ارزش معاملات خرد با ثبت رقم ۵ هزار و ۱۲۰ میلیارد تومان به کمترین رقم از ۶ اردیبهشت ماه رسید و اینگونه شاهد یکی از کم حجم‌ترین روزهای معاملاتی در بازار بودیم و ارزش صف‌های فروش در بورس، فرابورس و بازار پایه نیز از هزار میلیارد تومان فراتر رفته بود.
حمایت دستوری حقوقی‌ها و سبز پوش شدن بازار
شرایط نامساعد بورس تا سومین روز کاری در هفته گذشته ادامه داشت و به طوریکه شاخص کل بورس در روز دوشنبه به رقم یک میلیون و ۶۰۸ هزار و ۴۴۲ واحد رسید و همین امر سبب قرمز پوش ماندن شاخص‌ها تا روز دوشنبه (۳ شهریور ماه) شد و اما به دلیل برخی تصمیماتی که اتخاذ شده روز سه شنبه شاخص‌ها از رنگ سرخ به رنگ سبز گرایید و بدین ترتیب پس از چندین روز ناخوش در بورس شاهد رشد شاخص بودیم و به طوریکه روز سه شنبه ( ۴ شهریور ماه) شاخص کل بورس با رشد ۴۱ هزار و ۸۸۹ واحدی به رقم یک میلیون و ۶۵۰ هزار و ۲۵۶ واحد رسید اما این پایان ماجرا نبود و پس از آن نیز دوباره شاهد افت و خیز مجدد شاخص بورس بودیم و نهایتا روز سه شنبه ۱۱ شهریور ماه شاخص بورس با ریزش ۴۳ هزار و ۲۹۴ واحدی به رقم یک میلیون و ۶۸۴ هزار و ۷۴۱ واحدی رسید.
پس از گذشت چندین روز از بحبوحه ریزش قیمت سهام خبری در مورد حمایت حقوقی‌ها از بازار منتشر شد و مقرر شد که حقوقی‌ها به دستور سیاست‌گذار بورس به حمایت از بازار در شرایط منفی پرداخته و به بازگشت روزهای خوش به بورس کمک کنند که همین امر نیز محقق شد و در طی روزهای گذشته شاهد کاهش التهاب در بازار بودیم و بدین ترتیب پس از یک دوره نفس گیر برای سرمایه گذاران به ویژه سرمایه گذاران خرد که به امید سود در این بازار سرمایه گذاری کرده اند شاهد تعادل در بازار شدیم.
از نظر برخی از کارشناسان اقتصادی نوسانات اخیر در این بازار مالی قابل پیش‌بینی بوده و هجوم نقدینگی مردم به سمت بورس را دلیلی بر رشد ماه های اخیر در بازار بورس دانسته و از غیر واقعی بودن برخی از قمیتها در بازار بورس سخن به میان می آورند.
رشد سهام در بورس با رشد سودآوری شرکت‌ها سازگاری ندارد
محمدحسن‌زاده، عضو هیات علمی دانشگاه محقق اردبیلی در گفتگو با روزنامه برای اردبیل اظهار کرد: روند یک ساله و مخصوص شش ماهه اخیر بازار بورس نشان‌ می‌دهد که این بازار همواره با اندکی نوسان رشد پیدا کرده و این درجه از رشد با شرایط اقتصادی و کنونی قابل توجیه نبوده و درجه‌ای از غیر واقعی بودن قیمت‌ها مشهود است.
وی افزود: مکانیزم موجود در بازار بدین شکل است که اساساً باید میزان رشد قیمت‌ها در سهام یک شرکت با رشد سودآوری آن سازگاری داشته باشد و اصولاً شرکتی که اساساً رشد سودآوری قابل توجهی نداشته باشد نباید انتظار رشد مداوم در سهام آن شرکت را داشت.
سرریز نقدینگی و هجوم مردم سبب رشد بازار بورس شده بود
استاد اقتصاد دانشگاه‌های استان اردبیل بیان کرد: با توجه به وضعیت موجود نوسانات اخیر در بازار بورس تقریبا قابل پیش‌بینی بوده و رشد اخیر در این بازار بیشتر از آنکه به دلیل رشد شرکت‌ها باشد ناشی از هجوم مردم به بازار بورس بوده و درواقع طرف عرضه افزایش نیافته و تولید رشدی نداشته و بیشتر طرف تقاضا افزایش یافته بود و رشد بورس تا بدینجا به صورت غیر واقعی بوده و طبیعی است که در یک مقطعی برگشت داشته باشد.
عضو هیات علمی دانشگاه محقق اردبیلی با اشاره به روند آتی بازار بورس عنوان کرد: از آنجایی که اغلب افرادی که اخیراً وارد بر شده‌اند اساساً اطلاعات بورسی آنچنانی ندارند همانطور که چشم بسته وارد بورس شدند امکان آن که به همان صورت از بورس خارج شوند زیاد بوده و در این صورت شاهد کاهش قیمت‌ها در روزهای آتی خواهیم بود.
نوسانات اخیر بورس به‌دلیل سوء مدیریت و تصمیمات خلق‌الساعه است
نوسانات اخیر در بازار بورس واکنش برخی از نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی را نیز در پی داشته به طوریکه صدیف بدری، نماینده مردم اردبیل، نمین، نیر و سرعین در مجلس شورای اسلامی دلیل اصلی نوسانات اخیر در بازار بورس را عدم هماهنگی مدیران بورس و دولت دانسته و در تذکری به وزیر امور اقتصادی و دارایی عنوان کرده بود: نوسانات شدیدی که اخیرا در بازار سرمایه مشاهده می‌شود، فعالان این بخش را آزار می‌دهد؛ درست است که نوسان و ریسک در ذات بورس است اما نوسانات اخیر بیشتر محصول ناهماهنگی‌ها و سیاست‌گذاری‌های ضد و نقیض دولت و مدیران بازار سرمایه است.
وی افزود: اتخاذ تصمیمات خلق‌الساعه و تغییرات سریالی و بدون منطق در قوانین معاملات بازار سهام، عملا باعث ایجاد اختلال در بازار سرمایه شده است و به مسؤولان امر می‌گویم که به این ماجراجویی‌ها پایان دهید و بگذارید بازار مسیر طبیعی خودش را طی کند.
وی تشریح کرد: یکی از موضوعات مهم پیرامون بازار بورس در ماه‌های اخیر این بوده که بعضا شائبه‌هایی مطرح‌ می‌شود که دولت به دنبال جبران کسری بودجه خود از بازار سرمایه است و اما مسؤولان باید توجه کنند که در خصوص دستاویز قرار دادن سرمایه‌های خود مردم هشدار می‌دهم؛ بورس باید در خدمت تولید ملی باشد نه جای دیگر.
یک بام و دو هوای دولت
در ماه گذشته، شاهد اتخاذ تصمیمات بسیاری از سوی سیاست‌گذاران بازار بورس بوده‌ایم که تمامی این تصمیمات و سیاست‌ها پس از دوره کوتاهی آزمون و خطا به حالت قبلی خود بازگشت و اخبار، شایعات و اختلافات پیرامون عرضه دارا دوم، دو نوبته شدن معاملات در بازار و تغییر قوانین سرمایه‌گذاری صندوق‌های با درآمد ثابت از جمله تصمیماتی بود که پس از حرف و حدیث‌های فراوان و اجرای چند روزه برخی از این سیاست‌ها، به حالت اولیه بازگشته و تنها عایدی این تصمیمات سردرگمی فعالان در بازار بورس و ضرر و زیان برخی از سرمایه‌گذاران و درنهایت ریزش شاخص بورس و بازگشت مقطعی آن تا کانال یک میلیون و ۶۰۸ هزار واحدی شده بود.
اما تصمیمات اشتباه و سردرگمی در اتخاذ تدابیر برای حمایت از بازار بورس توسط دولت یکی از موضوعات مهم در خصوص نوسانات اخیر بازار بورس بود که کارشناسان اقتصادی و بازار سرمایه نیز در آن مورد اتفاق نظر دارند و به نوعی که کارشناسان بازار سرمایه عدم ارایه به موقع و ناهماهنگی دولت در عرضه دارا دوم را دلیلی بر اعتماد از دست رفته مردم نسبت به بازار بورس دانسته‌اند.
سردرگمی در تصمیمات دولت مشهود است
محمد روحنواز، کارشناس بازار سرمایه بیان کرد: برای بررسی علت نوسانات‌ چند هفته‌ گذشته در بازار بورس باید به دنبال عوامل خارجی دخیل در آن باشیم و یکی از مباحث مهم در خصوص بازار بورس این است که دولت به عنوان بخشی که نقش حامی را در بازار ایفا می‌کند باید حمایت‌های منسجم و مدیریت شده داشته باشد.
وی افزود: متاسفانه در خصوص صندوق سرمایه گذار دارا دوم (ETF ) تناقض در صحبت‌ها و عمل وجود داشته و عدم هماهنگی در بدنه دولت برای ارایه دارا دوم در بازار بورس سبب بروز اختلالاتی در بازار شده بود و این موضوع سبب ایجاد شوک در بازار شد و می‌توان گفت دولت در این خصوص به عنوان یک حمایتگر خوب عمل نکرده و سردرگمی در تصمیم گیری‌ها مشهود بود.
این کارشناس بازار سرمایه تشریح کرد: اما نکته‌ای که نباید از آن غافل شد این است که نوسانات همیشه در بازارمالی وجود دارد و نوسانات اخیر هم برای اولین بار ویا آخرین بار نبوده و حتی در اردیبهشت ماه نیز شاهد نوسانات در بازار بورس بودیم و طبیعتا این بازار نیز همانند بازارهایی همانند نفت، طلا و … با نوساناتی همراه خواهد بود و چنین تصوری که سهام خریداری شده همواره سود ده باشد غلط است.
روحنواز ادامه داد: متاسفانه بیشتر سهامداران جدید الورود به با طمع سودهای کلان و همیشگی وارد این بازار مالی شده‌اند و در حالیکه در چرخه اقتصادی صعود و نزول همواره وجود داشته است و در چنین شرایطی افراد یا با کمترین ضرر به صف فروش می‌روند و یا باید قاعده این بازار و ضرر و زیان آن را قبول کرده و با صبوری به سهامداری در بورس ادامه دهند.
سهامداران عمده و حقوقی به نوسانات اخیر رفتارهای متناقضی داشته‌اند
وی با اشاره به رفتارهای متناقض شرکت‌های حقوقی در بازار بورس گفت: یکی دیگر از بزرگترین عوامل در نوسانات اخیر بازار بورس رفتارهای متناقض شرکت‌های حقوقی در بازار بوده به طوریکه برخی از شرکت‌های حقوقی که به عنوان سهامداران عمده بورسی هستند نیز در روزهای اخیر به صف فروش رفتند در حالیکه عموما این سرمایه‌گذاران در بازارهای مثبت سهام خود را عرضه می‌کند تا سود را شناسایی و پرتفوی خود را بهینه کنند اما متاسفانه مشاهده شد که در بازارهای منفی هم به دنبال سود بوده‌اند.
این کارشناس سرمایه تشریح کرد: از آنجائیکه سهامداران عمده نیز در روزهای منفی به عنوان فروشنده سهام شرکت های بزرگی که در صف فروش بوده‌اند ظاهر شده و مردم نیز با مشاهده این موضوع به صف فروش پیوستند و این چنین اقدام متناقض سهامداران عمده در بورس به نوسانات بورس دامن زد.
به گزارش روزنامه برای اردبیل، در نتیجه با تجمیع نظرات کارشناسان حوزه بازار سرمایه و تحلیل وضعیت موجود در بازار سرمایه چنین به نظر می‌رسد که رفتارهای متناقض دولت در طی ماه های اخیر سبب تنش و شوک منفی در بازار سرمایه شده بود و در کنار آن ترس سرمایه گذاران خرد از وضعیت کنونی بازار و هرنوسانی در این بازار به دلیل عدم اطلاع دقیق و آگاهی از نحوه فعالیت در بورس و هم چنین بی اعتمادی حاصل از رفتارهای متناقض دولت بوده که با رفتارهای هیجانی خود در تلاش برای خروج از زیان از هر راهی بودند و این موضوع نیز یکی دیگر از دلایل نوسانات چند روز گذشته در بازار شده بود و البته گرچه در طی روزهای اخیر با توجه به اقدامات انجام یافته توسط سیاستگذار بازار بورس شاهد روند صعودی به نسبت روزهای گذشته و هم چنین بازگشت تعادل و ثبات به بازار بورس بوده ایم اما این نوسانات برای اولین و آخرین بار نبوده و در صورت ادامه این رفتارهای هیجانی سهامداران خرد به عنوان یکی از اصلی ترین افراد متضرر در این بازار خواهند بود و از همین رو اجباری کردن آموزش به سرمایه گذاران خرد در بازار بورس می تواند از رفتارهای هیجانی در صورت مشاهده هر نوسانی و اصلاحی جلوگیری کند.
در خصوص نحوه فعالیت در بازار بورس نیز باید به این موضوع توجه کرد که این بازار نیز همانند سایر بازارهای مالی شاهد صعود و نزول بوده و جو ایجاد شده در خصوص سود ده بودن همیشگی این بازار تصوری غلط جا افتاده در بین مردم بوده و به همین دلیل سرمایه گذران خرد در صورت قبول خطر موجود در این بازار اقدام به سرمایه گذاری کنند و به دنبال سودهای کلان در دوره‌های کوتاه مدت نباشند.

گزارش:مهران عقلمند

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *