زباله گردی، آسیبی نوپدید در نظام اجتماعی

زباله گردی، آسیبی نوپدید  در نظام اجتماعی

زباله گردی پدیده ای جهانی است که در سال های اخیر با رواج مصرف گرایی،تنوع طلبی و تغییر سبک زندگی و نیز استفاده غیراصولی از مواد پلاستیکی در تمامی شئون زندگی در کلان شهرها تا شهرهای کوچک به جهت تولید بیشتر زباله که روند رو به رشدی نیز دارد، افزایش چشمگیری یافته است. این پدیده در ایران عمدتا به دلیل مشکلات اقتصادی و تنگناهای مالی و معیشتی انجام می گیرد مضافا اینکه میزان تولید زباله در ایران حدود هشت برابر میانگین جهانی است!
زباله گردی علاوه بر اینکه نمایی از خشونت پنهان فقر است با خود مشکلاتی همانند اثرات زیست محیطی، تهدید بهداشت و سلامت شهروندان از طریق انتقال میکروب ها و بیماری ها، بدریختی بصری و بدمنظری، افزایش هزینه های درمانی و… به ارمغان آورده است.
در تمایز زباله گردها در ایران می توان آن را در سه طیف: افراد بیکار دارای مشکل معیشتی و عموما سرپرست خانوار گرفتار در فقر مطلق، کودکان کار و معتادان طبقه بندی کرد که نزدیک ۹۵ درصد این زباله گردها را جنس مذکر تشکیل می دهد.
زباله گردها بی پروا سر در داخل سطل زباله نموده و با وارسی محتویات آن، ضایعات کاغذی، فلزات و پلاستیکی حتی با حجم و وزن بسیار ناچیز را جدا می کنند.البته آن ها برای این کار، کیسه های پلاستیکی حاوی زباله ها را از داخل سطل به بیرون انتقال داده و با پاره نمودن آن ها، زباله ها را به سطح خیابان ها و سایر معابر ریخته و همانطور که پیش تر گفته شد فاجعه بصری و ده ها مشکل دیگر را موجب می شوند.
زباله گردی از منظر جامعه شناسی قشرها و نابرابری ها بیانگر اختلاف شدید طبقاتی و نابرابری اجتماعی است به این مفهوم که چیزهایی که برای عده ای دور ریختنی و زاید بوده برای عده ای دیگر ضروری، نیاز حیاتی(ته مانده غذا در ظرف پلاستیکی) و قابل استفاده هستند.
این پدیده(زباله گردی) در کشور، مطابق قانون مدیریت پسماندها ممنوع می باشد و در این قانون آمده است:”جداسازی و جمع آوری پسماندهای قابل بازیافت از زباله ها توسط افراد ممنوع بوده و فقط شرکت ها و پیمانکاران طرف قرارداد می توانند با آرم و لوگوی شرکت و مدیریت پسماند شهرداری ها با مراجعه به درب منازل، پسماند تفکیک شده توسط شهروندان را جمع آوری نمایند.” در بسیاری از کشورهاخارج کردن زباله از منزل بدون تفکیک مواد قابل بازیافت با جریمه نقدی همراه است و اعمال این قانون باعث گردیده آسیب ها و مشکلات ناشی از زباله ها به حداقل ممکن کاهش یابد اما کشور ما فاقد قوانین جامعی در این زمینه بوده و یا قوانین موجود ضمانت اجرایی لازم را ندارند.
زباله در مفهوم امروزی به جهت بازدهی با عنوان ((طلای کثیف)) نیز شناخته می شود و می توان با فرهنگ سازی مناسب، ایجاد زیرساخت های لازم و جلب مشارکت شهروندان، برنامه های تفکیک در مبدا را اجرا نمود و با ساماندهی افراد بیکار نیازمند، نسبت به جمع آوری پسماند قابل بازیافت به صورت سازمان یافته اقدام کرد.

کاظم علیزاده

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *