لطفا به دیگران زُل نزنید!

لطفا به دیگران زُل نزنید!

آیا تا به حال پوشش، چهره و مدل موی افراد دیگر توجهتان را جلب کرده و باعث شده تا به آن‌ها زُل بزنید؟ آیا تا به حال از نگاه‌های خیرة افراد غریبه به خودتان آزرده شده‌اید؟ آیا با صحنه‌هایی مواجه شده‌اید که افراد سر تا پای همدیگر را از نظر می‌گذرانند؟ پاسخ بی‌گمان مثبت است؛ علی‌الخصوص در شهری مثل اردبیل.
وقتی در سطح شهر، کوچه، خیابان و یا اماکن عمومی تردد می‌کنید، خواه ناخواه در ارتباط با سایر افراد جامعه قرار می‌گیرید. نوع تعامل افراد با سایر شهروندان در این موقعیت‌ها، چه از نظر حالت چهره و ارتباطات غیرکلامی و چه از نظر ارتباط کلامی و دریافت‌های مشترک، موضوع مطالعه جامعه‌شناسانی است که زندگی روزمره ما را تحت عنوان «کنش متقابل اجتماعی» زیرذره‌بین قرار می‌دهند.
وقتی دو نفر در یک کوچه از کنار هم رد می‌شوند، دورادور یک نگاه زیر چشمی به هم می‌اندازند. وقتی نزدیک‌تر می‌شوند هر یک به سویی نگاه می‌کند تا نگاهش با نگاه دیگری تلاقی نکند. چیزی که روزانه در سرتاسر جهان در شهرهای مختلف میلیون‌ها بار اتفاق می‌افتد. جامعه‌شناسان به این الگوی رفتاری در مواجهه با سایر شهروندان در اماکن عمومی، «بی‌توجهی مدنی» می‌گویند.
ما اغلب از دیگران انتظار «بی‌توجهی مدنی» داریم. «بی‌توجهی مدنی» به معنای نادیده‌انگاشتن دیگران نیست. بلکه به معنای ایجاد امنیت برای دیگری است؛ ارسال این پیام که من از هر نوع حرکتی که می‌تواند مزاحمانه تلقی گردد، اجتناب می‌کنم. به عبارت دیگر: بی‌توجهی به دیگری، با علم به حضور وی.
نگاه خیره به دوستان، آشنایان و نزدیکان متفاوت از بحث حاضر است. چرا که در این موارد، با اتکا به سابقه روابط و تعاملات، نگاه مستقیم ما می‌تواند پیام مدنظرمان را برساند. نگاه مهربانانه یک مادر به فرزند، یا نگاه یک فرد به دوستش می‌‌تواند ارتباط موثر غیرکلامی را که باب میل فرد است ایجاد کند اما در مورد سایر شهروندان که اصطلاحا با ما غریبه هستند، معادلات متفاوت است. خیره نگریستن به دیگری در این شرایط به راحتی می‌تواند نشانه «نیتی خصمانه» پنداشته شود؛ دیگری آن را «مزاحمانه» تلقی کند و از آن آزرده‌خاطر شود.
در شهری مثل اردبیل «بی‌توجهی مدنی» چندان مورد توجه قرار نمی‌گیرد و یکی از عادات روزمره بسیاری از شهروندان در اماکن عمومی و معابر، برانداز کردن چهره، پوشش و حرکت سایرین است؛ چیزی که برای بسیاری ناخوشایند و آزاردهنده است. برای افزایش آرامش شهروندان در سطح جامعه جا دارد این پیام به صورت عمومی منتشر شود که: «لطفا به دیگران زُل نزنید!»

سید مصطفی جمشیدی

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *